อนิมา (Anima) / อนิมัส (Animus) เป็นแนวคิดทางจิตวิทยาของคาร์ล ยุง (Carl Jung) ซึ่งเสนอแนวคิดว่ามนุษย์เรานั้นมีจิตไร้สำนึก (unconscious) ที่เป็นเพศตรงข้ามกับตัวตนภายนอก โดย
อนิมา คือ คือ อาร์คีไทป์ (archetype) หรือ โครงร่างคร่าวๆ ของความคิด ต้นบุคลิกความเป็นผู้หญิงที่ซ่อนอยู่ภายในจิตไร้สำนึกของผู้ชาย
อนิมัส คือ อาร์คีไทป์ ความเป็นชายที่ซ่อนอยู่ในจิตไร้สำนึกของผู้หญิง
ซึ่ง อนิมา/อนิมัส เป็นส่วนหนึ่งของ ไซซีกี้ (Syzygy) หรือโครงสร้างเชิงคู่ตรงข้าม ซึ่งมีอิทธิพลต่อบุคลิกภาพ ความฝัน ความสัมพันธ์และการสร้างตัวตน
คำว่า อนิมา มาจากภาษากรีก อนีมอส (anemos) ที่แปลว่า “สายลม” ซึ่งอีกนัยหนึ่ง ก็หมายถึง “จิตวิญญาณ”